Obuwie medyczne dla stóp wrażliwych i cukrzycowych - na co zwrócić uwagę

Cukrzyca dotyka w Polsce kilka milionów osób, a wśród nich sporo z Was - pracowniczek i pracowników służby zdrowia, którzy na co dzień doradzają pacjentom, jak dbać o stopy, a swoje własne stawiają w butach przez dwanaście godzin z rzędu. Jeśli macie stopy wrażliwe albo zdiagnozowaną cukrzycę, dobór obuwia przestaje być kwestią wygody, a staje się elementem codziennej profilaktyki. Sprawdźmy, na co zwrócić uwagę.

Dlaczego stopy diabetyków wymagają szczególnej uwagi

Długotrwale podwyższony poziom cukru we krwi uszkadza drobne naczynia krwionośne i nerwy obwodowe. Efekt jest taki, że stopa gorzej się goi, a jednocześnie traci czucie - ból, ucisk czy otarcie mogą przez długi czas pozostać niezauważone. To właśnie dlatego nawet drobne skaleczenie od źle dopasowanego buta potrafi u osoby z cukrzycą przerodzić się w trudno gojącą się ranę. Warto też zajrzeć do naszego wpisu o przyczynach zimnych stóp, gdzie krótko wspominamy o neuropatii cukrzycowej jako jednej z możliwych przyczyn tego objawu.

Czego szukać w obuwiu przy wrażliwych, cukrzycowych stopach

Kilka cech robi w tym przypadku dużą różnicę. Po pierwsze brak wewnętrznych szwów i przeszyć w miejscach, które stykają się bezpośrednio ze skórą - każdy szew to potencjalne miejsce tarcia. Po drugie szeroki nosek, który nie ściska palców, zwłaszcza jeśli towarzyszą Wam obrzęki lub deformacje typu haluksy - jeśli to Wasz przypadek, warto zerknąć na nasze obuwie na haluksy, gdzie noski są celowo poszerzone. Po trzecie miękka, gładka wyściółka, najlepiej z materiałów oddychających, które nie sprzyjają namnażaniu bakterii i grzybów. Przyda się też możliwość regulacji szerokości - rzepy czy paski sprawdzają się lepiej niż sztywne, jednorazowo dopasowane fasony, bo pozwalają dostosować but do stopy, która w ciągu dnia potrafi się różnie zachowywać.

Dlaczego amortyzacja i brak ucisku mają znaczenie

Dobra amortyzacja w podeszwie odciąża miejsca najbardziej narażone na przeciążenia, czyli przede wszystkim piętę i przodostopie. Przy zaburzonym czuciu łatwo nie zauważyć, że dany fragment stopy jest nadmiernie obciążany przez cały dzień pracy - a to właśnie w takich miejscach najczęściej powstają odciski i owrzodzenia. Miękka, elastyczna podeszwa, która równomiernie rozkłada nacisk, realnie zmniejsza to ryzyko. Jeśli Wasze obecne buty straciły już amortyzację, zamiast wymieniać całą parę, warto rozważyć nasze wkładki do obuwia medycznego, które przywracają odpowiednie wsparcie.

Obuwie medyczne a obuwie ortopedyczne dla diabetyków - czym się różnią

To ważne rozróżnienie, o którym warto wiedzieć zanim zaczniecie szukać butów. Standardowe obuwie medyczne, zaprojektowane z myślą o komforcie podczas długich dyżurów, może być dobrym wyborem dla osób z cukrzycą bez zaawansowanych powikłań - o ile spełnia opisane wyżej cechy: szeroki nosek, brak szwów, miękka wyściółka. Jeśli jednak rozwinęła się już stopa cukrzycowa z widocznymi zniekształceniami, owrzodzeniami czy istotnym ubytkiem czucia, to nie jest już zadanie dla obuwia ogólnodostępnego. Wtedy potrzebne jest obuwie ortopedyczne wykonywane na zlecenie lekarza, często na indywidualną miarę, czasem z dodatkowymi wkładkami odciążającymi konkretne miejsca. Nie warto czekać z taką decyzją - im wcześniej sprawa trafi do specjalisty, tym łatwiej zapobiec powikłaniom.

Codzienna pielęgnacja stóp przy cukrzycy

Samo obuwie to jedna strona medalu. Druga to codzienne nawyki. Warto codziennie oglądać stopy - także podeszwę i przestrzenie między palcami - żeby wyłapać ewentualne otarcia, zanim się rozwiną. Wkładki i skarpety najlepiej zmieniać częściej niż przy zdrowych stopach, bo wilgoć i tarcie przyspieszają problemy. Dobrym nawykiem jest też unikanie noszenia tej samej pary butów dzień po dniu - dając im czas na wyschnięcie, ograniczacie namnażanie bakterii i grzybów wewnątrz obuwia.

Kiedy skonsultować się ze specjalistą

Jeśli zauważycie u siebie albo u pacjenta jakiekolwiek zmiany koloru skóry stopy, rankę, która się nie goi, obrzęk niewiadomego pochodzenia albo utratę czucia w określonym miejscu, to sygnał, żeby nie czekać na kolejną wizytę kontrolną, tylko zgłosić się do diabetologa lub podologa. Żadne obuwie, nawet najlepiej dobrane, nie zastąpi opieki specjalistycznej przy już rozwijających się powikłaniach.

Często zadawane pytania

Czy zwykłe obuwie medyczne nadaje się dla diabetyka?

Tak, pod warunkiem że ma szeroki nosek, nie ma wewnętrznych szwów w newralgicznych miejscach i dobrze amortyzuje. Przy zaawansowanej stopie cukrzycowej lepiej jednak skonsultować wybór z lekarzem.

Ile kosztuje obuwie dla stopy cukrzycowej i czy jest refundowane?

Ceny wyspecjalizowanego obuwia ortopedycznego dla diabetyków zaczynają się od kilkuset złotych i mogą sięgać nawet kilkuset złotych więcej przy obuwiu robionym na indywidualną miarę. Refundacja NFZ dotyczy określonych przypadków obuwia ortopedycznego wydawanego na zlecenie lekarskie - standardowe obuwie medyczne dla personelu nią nie jest objęte.

Jak często zmieniać buty przy cukrzycy?

Gdy tylko zauważycie ścieranie wnętrza, utratę amortyzacji albo deformację kształtu - nie czekajcie, aż but się dosłownie rozpadnie. Zużyte obuwie traci swoje właściwości ochronne szybciej, niż mogłoby się wydawać.

Ten tekst ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani podologiem. Jeśli obserwujecie u siebie niepokojące zmiany na stopach, umówcie się na wizytę zamiast szukać rozwiązania wyłącznie w doborze butów.