Buty medyczne w ciąży - jak dobrać obuwie, gdy pracujesz na nogach

Ciąża i dyżur na oddziale to połączenie, które zna chyba każda pielęgniarka i położna. Brzuch rośnie, nogi puchną pod koniec zmiany, a stare, sprawdzone buty nagle przestają pasować tak, jak kiedyś. Zamiast donaszać je na siłę, warto pomyśleć o obuwiu, które faktycznie odpowiada na to, co dzieje się ze stopami w ciąży.

Co dzieje się ze stopami w ciąży

Rosnący brzuch to nie jedyna zmiana, jakiej doświadcza ciało w ciąży. Organizm produkuje więcej relaksyny - hormonu, który rozluźnia więzadła i stawy, przygotowując ciało do porodu. Ten sam mechanizm sprawia jednak, że więzadła w stopach robią się bardziej elastyczne, co u wielu kobiet prowadzi do trwałego, choć niewielkiego, wydłużenia lub poszerzenia stopy. Do tego dochodzą obrzęki, szczególnie widoczne pod koniec dnia spędzonego na nogach - zatrzymywanie wody w organizmie w połączeniu z gorszym odpływem żylnym z nóg to standardowa fizjologia ciąży, nie powód do zmartwień, ale na pewno powód, żeby zmienić podejście do butów. Więcej o samym mechanizmie obrzęków i sposobach radzenia sobie z nimi piszemy we wpisie o unoszeniu nóg jako sposobie na żylaki i opuchliznę.

Dlaczego dotychczasowe buty mogą przestać pasować

Jeśli zauważacie, że ulubiona para zaczyna uwierać w miejscach, które wcześniej nie sprawiały problemu, to nie znak, że coś jest nie tak z butami - to znak, że zmieniła się stopa. Wielu kobietom rozmiar i szerokość stopy nie wracają już w pełni do stanu sprzed ciąży, więc upieranie się przy starym numerze bywa po prostu niewygodne na dłuższą metę. Lepiej zmierzyć stopę na nowo, najlepiej pod koniec dnia, kiedy obrzęk jest największy, i dobrać rozmiar do tego stanu, a nie do porannego. Jeśli nie jesteście pewne nowego rozmiaru, w naszej kategorii obuwia medycznego damskiego znajdziecie pełną rozmiarówkę i modele o różnej szerokości.

Cechy obuwia medycznego dobrego na czas ciąży

Na pierwszym miejscu stawiamy szeroki nosek - stopa w ciąży potrzebuje miejsca, żeby oddychać i się nie ściskać. Drugi element to regulacja szerokości: rzepy, paski czy elastyczne wstawki sprawdzają się lepiej niż sztywne, jednorazowo dopasowane fasony, bo pozwalają dostosować but do stopy, która w ciągu jednej zmiany potrafi zauważalnie spuchnąć - dobrym rozwiązaniem bywa też obuwie z wymienną wkładką, które można dopasować do zmieniającej się objętości stopy. Miękka, amortyzująca podeszwa odciąża stawy, na które i tak działa dodatkowe obciążenie związane z ciążą. Stabilny zapiętek z tyłu buta to z kolei kwestia bezpieczeństwa - w miarę jak przesuwa się środek ciężkości ciała, łatwiej o chwilowy brak równowagi, a but, który dobrze trzyma piętę, daje większe poczucie pewności kroku.

Czego unikać - obcasy, sztywne, wąskie fasony

Obcas, nawet niewielki, przesuwa środek ciężkości do przodu i dodatkowo obciąża już i tak zmęczony kręgosłup lędźwiowy. Sztywne, wąskie fasony z kolei nie dają stopie przestrzeni na naturalne zmiany objętości w ciągu dnia - a przy obrzękach to prosta droga do bólu i otarć. W ciąży zdecydowanie lepiej sprawdza się miękkość i elastyczność niż sztywna, "trzymająca kształt" konstrukcja.

Praca na nogach w ciąży - jak odciążać stopy między dyżurami

Nawet najlepiej dobrane buty nie zastąpią regularnych przerw. Jeśli macie taką możliwość, unoście nogi powyżej poziomu serca podczas przerwy - to prosty sposób na poprawę odpływu żylnego i zmniejszenie obrzęku. Zmiana pozycji co jakiś czas, przełożenie ciężaru ciała z nogi na nogę, a nawet krótkie krążenia stopami w trakcie chwili wolnej pomagają utrzymać krążenie w ruchu. Po powrocie do domu warto dać stopom chwilę odpoczynku bez obuwia, zanim znowu wejdziecie w buty na kolejny dzień.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Lekki obrzęk pod koniec dnia to w ciąży norma, ale nagły, silny obrzęk, szczególnie jednostronny, ból łydki albo widoczne, bolesne żylaki to sygnały, których nie warto bagatelizować. W takich sytuacjach lepiej skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę, niż czekać, aż samo przejdzie.

Często zadawane pytania

Czy w ciąży zmienia się rozmiar stopy na stałe?

U części kobiet tak - rozluźnienie więzadeł pod wpływem relaksyny może prowadzić do trwałego, niewielkiego wydłużenia lub poszerzenia stopy. Nie dotyczy to jednak wszystkich i skala zmiany bywa bardzo różna.

Jakie obuwie medyczne najlepiej sprawdzi się w trzecim trymestrze?

Model z regulowaną szerokością, szerokim noskiem i miękką, amortyzującą podeszwą - taki, który da się dopasować do stopy zmieniającej się w ciągu dnia, a nie tylko rano.

Czy chodaki medyczne są bezpieczne w ciąży?

Tak, o ile mają pasek trzymający piętę i antypoślizgową podeszwę. Modele całkowicie otwarte z tyłu, bez żadnego zabezpieczenia pięty, gorzej sprawdzają się w ciąży, kiedy równowaga bywa mniej pewna niż zwykle.